Stok Kodu Nedir?

Klasik ticarette de e-ticarette de işletme yöneticileri, ürünlerini düzenli bir şekilde takip edebilmek ve ürünlerin birbirleriyle karışmasını önlemek için çeşitli yöntemler kullanırlar. Bu yöntemler arasında en sık kullanılanı ise her ürüne stok kodu (SKU: Stock keeping unit) vermektir. Verilen bu stok kodları ürün takibini kolaylaştırırken maliyet hesaplama, pazarlama stratejileri belirleme ve tedarik süreci yönetimi gibi işlemlerde de düzen ve planlama imkânı sağlar. Stok kodu kullanarak, ürünlerin elde kalma süresi, hangi üründen ne kadar kaldığı, hangi ürünlerin yakında zamanda tedarik edilmesi gerektiği takip edilebilir.

Stok Kodu Nasıl Belirlenir?
Stok kodu belirlerken öncelikle satışını yaptığınız ürün çeşitliliğini incelemelisiniz. Sadece tek tip ürünler satıyorsanız ardışık rakamlı stok kodları sizin için yeterli olacaktır. Üretimini veya satışını yaptığınız ürün çeşitliliği fazla ise, gruplama yaparak stok kodu belirlemelisiniz.

Örneğin internet üzerinden boncuk-ip satışı yaptığınızı düşünün. Stok kodu oluştururken aşağıdaki örnek gibi oluşturmanız takip sürecini kolaylaştıracaktır:

İlk basamakta ürün tipi: B (Boncuk) / İ (İp)
2. basamak ürünün maddesi: C (Cam) / K (Kum) / Y (Yün) / M (Makrome)
3. basamak ürün rengi: M (Mavi) / G (Gri) / B (Beyaz) / P (Pembe)
Ürünlerinizin özelliklerine göre kodlamayı çoğaltabilirsiniz. Şimdi buradaki harflerle ürünlerimiz için stok kodlarımızı oluşturalım.
BCB – Boncuk, cam, beyaz – Beyaz cam boncuk kodu
BKP – Boncuk, kum, pembe – Pembe kum boncuk kodu
İYG – İp, yün, gri – Gri yün ip kodu
İMM – İp, makrome, mavi – Mavi makrome ip kodu

Stok Kodu Oluştururken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Stok kodu oluşturma işlemini mümkün olduğunca elle gerçekleştirmekte fayda vardır. Kendi oluşturduğunuz stok kodları hem daha akılda kalıcı olur hem de program kullanarak oluşturulan stok kodlarına göre daha işlevsel olur. Programlardaki kodlarda işletmenizde üretmediğiniz veya satmadığınız ürünlerin kalabalık yaratabileceği gibi ürettiğiniz veya sattığınız ürünlerin programda olmaması ihtimali de vardır. Stok kodu oluştururken, belirli bir hiyerarşik düzende kod üretmek gerekir. Her stok kodunun ilk birkaç hanesi ana ürün grubunu tanımlamalıdır.

Rakamlarla karıştırılabilecek harfleri kullanmamaya özen gösterilmelidir. Sıfır rakamı ile “O” harfi ya da küçük L harfi ile büyük ı harfi yani “l-I” gibi birbirine çok benzeyen harfler ve rakamları kullanmak, stok kodu ile ilgili karışıklıklara neden olur.

Ticaret yapan herkesin ürünlerine stok kodu vermesi gerekmektedir. Stok kodlarının, bir ürünü tanımlamaktan veya bir envanteri takip etmekten daha fazlasını yaptığını unutmayın. Toplanan bilgilerle, işinizin karlılığını ve verimliliğini ölçmek için analiz edilebilecek bilgilerle satışlarınızı daha iyi yönetebilirsiniz.